Dan državnosti Srbije slavi se u ime borbe za slobodu i ustavnost

Na veliki praznik Srpske pravoslavne crkve, Sretenje, Srbija slavi Dan državnosti kao pomen na dva velika istorijska dogadjaja koja su odredila putanju razvoja državnosti Srbije. Petnaesti februar kao Dan državnosti Srbije, ustanovlejn je u spomen na dan kada je na zboru u Orašcu 1804. godine podignut Prvi srpski ustanak, kao dan sećanja na početak Srpske revolucije.

Petnaesti februar slavi se i kao Dan ustavnosti Srbije, u spomen na dan kada je u Kragujevcu 1835. godine objavljen i zakletvom potvrdjen prvi Ustav Kneževine Srbije – Sretenjski ustav.

Dan državnosti Srbije 15. februar najbitniji je datum u političkom, kulturnom i istorijskom kalendaru Srbije i slavi se u ime borbe za slobodu i ustavnost. „Na današnji dan, a u znaku Dana držanosti, slave se dva vrlo značajna dogadjaja iz srpske istorije. Podizanjem Prvog srpskog ustanka krenula je “srpska revolucija” kojom je srpski narod krenuo da se bori za samostalnost i za obnovu srpske države. Drugi događaj, takodje na današnji dan, desio se 1835. kada je donet prvi srpski ustav – Prvi ustav Kneževine Srbije. Autor ovog ustava je Dimitrije Davidović i radjen je po uzoru na tadašnja belgijska i francuska ustavna rešenja. Neke ruske diplomate su ga nazivale “francuski rasad u turskoj šumi”. Ovaj ustav podelio je vlast u Srbiji na zakonodavnu, izvršnu i sudsku, čime je ograničena autokratija kneza Miloša”, objašnjava kustos istoričar Narodnog muzeja Užice, Nemanja Obradović.

Pored ograničenja kneževe vlasti Sretenjski ustav proklamovao je i neka, za to vrema, naročito liberalna, prava i slobode gradjana. Jedna od najvećih tekovina ovog ustava, dodaje Nemanja Obradović, jeste i ukidanje ropstva na prostoru Srbije. “Dok su neke velike evropske i svetske države imale ropstvo, Sretenjski ustav je ropstvo ukinuo , pa se u ustavu navodi i da “svaki rob koji stupi na tlo Kneževine Srbije postaje slobodan”. Po odredbama ovog ustava, takodje, imovina svakog gradjanina bila je neprikosnovena, što znači da niko nije mogao da oduzme imovinu gradjaninu i svi gradjani su bili jednaki pred zakonom”. Sretenjski ustav, medjutim bio je u upotrebi faktički samo 14 dana od dana proglašenja. Na ukidanje ovog ustava, po objašnjenju istoričara, presudnu ulogu imale su velike sile, pre svega Austrija, Turska i Rusija, koje su strarhovale od prodora liberalnih ideja ovog ustava na područje i njihovih država.

U Srbiji se 15-tog februara, na Sretenje, Dan državnosti, kao državni praznik slavi od 2002. godine.

#dandržavnosti

Pregleda do sada

Hvala što pratite naš portal.

Kliknite na znak plus

Podelite vest na društvenim mrežama.