Tajna natpisa na steni u Ovčar Banji

Iznad magistralnog puta koji vodi kroz Ovčarsko-kablarsku klisuru, u samoj blizini Ovčar Banje, jedna spomen-ploča po svom položaju i sadržaju poruke decenijama privlači pažnju svih putnika i posetioca ovog područja. Na ploči utisnutoj u stenu zapisano je:„VEKOVIMA / ŽUBOROM ĆE MORAVICA / PEVATI SLAVU / SRPSKOG ORUŽJA / 1912-1919 / BORIVOJE”

Izradu ploče naručio je Borivoje Popović, penzionisani pukovnik iz Beograda (živeo je kod Kalenić pijace), inače rodom iz Ivanjice. Ploču je 1927. godine uradio kamenorezac Frančesko Barbelja iz Čačka. Pukovnik Popović je najpre nameravao da podigne spomen-česmu u čast izginulih ratnika u oslobodilačkim ratovima, ali se bojao da će je „čovečja ruka” vremenom uništiti. Želeo je da spomenik koji podiže ostane trajno obeležje, pa se za oblik i mesto postavljanja konsultovao sa Barbeljom. Zajedno su odabrali visoku stenu u Ovčarsko-kablarskoj klisuri iznad magistrale u blizini Ovčar Banje, do koje su majstori potom došli skelom. Ploču su izlili crnim, a slova belim cementom, tako da mogu da se vide iz daljine. Posao je bio naporan, i nije bio jeftin. Pukovnik Popović platio je spomen-ploču i njeno postavljanje 7.000 tadašnjih dinara. Izdavanje dve sobe sa kupatilom u centru Beograda u to vreme se mesečno plaćalo oko 1.500 dinara.

Decenijama se nije znalo ko je „Borivoje”, dok tekst o ovom poduhvatu nije objavio novinar „Čačanskog glasa” Milan Đoković 1965. godine, što je potom brzo zaboravljeno. Za one koji su na terenu čitali tekst ploče, on je bio po malo zbunjujući. Najpre zašto se pominje „Moravica” kada je ploča podignuta iznad Zapadne Morave. Pukovnik Popović bio je rodom iz Ivanjice, kroz koju protiče Moravica, a ona se zvanično od Požege zove Zapadna Morava. U tome se krije tajna ove „omaške”. Tu je i na prvi pogled neobičan hronološki opseg u kome su ginuli srpski ratnici, jer su oslobodilački ratovi zvanično završeni 1918. godine okončanjem Prvog svetskog rata i stvaranjem Kraljevstva, potom Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (Jugoslavije). Za savremenike to nije bio potpuni kraj borbi i pogibija. Čitava 1919. protekla je u utvrđivanju granica nove države, koje su se na mnogim mestima branile oružanom borbom. Za pukovnika Borivoja Popovića oslobodilački ratovi završeni su tek sa okončanjem 1919. godine, i za takav stav imao je mnogo jakih argumenata.

Miloš Timotijević

#borivojeva tabla, #ovčar banja, 3tajna

Pregleda do sada

Hvala što pratite naš portal.

Kliknite na znak plus

Podelite vest na društvenim mrežama.